Мінскі гарадскі суд 24 студзеня разгледзеў касацыйную скаргу праваабаронцы Алеся Бяляцкага на прыгавор, вынесены яму два месяцы таму судом Першамайскага раёна сталіцы. Бяляцкага ў суд не прывезлі. Зала пасяджэння запоўнена практычна ўся. Акрамя сваякоў Бяляцкага тут шмат журналістаў, грамадскіх актывістаў, замежных дыпламатаў. Фотакарэспандэнтам забаранілі весці здымкі.
Адвакат Дзмітрый Лаеўскі заявіў шэсць хадайніцтваў:
- выклікаць у суд Бяляцкага;
- запатрабаваць у арганізацый, з якімі супрацоўнічаў Бяляцкі, прычыны пераводу на яго рахунак грашовых сродкаў, а таксама высветліць, ці былі ў Бяляцкага дамоўленасці на выкананне пэўных дзеянняў з гэтымі сродкамі;
- прыкласці да матэрыялаў крымінальнай справы плацежныя даручэнні аб пераліку на рахунак суда Першамайскага раёна Мінска сумы ўрону, які нібыта нанёс Бяляцкі і які пагасілі на мінулым тыдні прадстаўнікі грамадскасці;
- прыкласці да справы копіі дакументаў аб набыцці Бяляцкім маёмасці;
- адкласці разгляд касацыйнай скаргі датуль, пакуль не будуць прадстаўлены дакументы пра рух грашовых сродкаў на рахунках Бяляцкага;
- адмяніць цяперашнюю меру стрымання Бяляцкаму — утрыманне пад вартай.
Трэцяе і чацвёртае хадайніцтвы адваката (аб прыкладанні плацежнага даручэння пра пералік сумы ўрону і копій дакументаў аб набыцці Бяляцкім маёмасці) суд задаволіў адразу. Для прыняцця рашэнняў па астатніх хадайніцтвах трое суддзяў выйшлі ў дарадчы пакой.
Вярнуўшыся, суд адхіліў чатыры хадайніцтвы. Затым пачаліся спрэчкі адваката і пракурора.
Адвакат падтрымаў касацыйную скаргу Бяляцкага. Лаеўскі заявіў, што не ўстаноўлены суб`екты даходу, а таксама характар і дамоўленасці Бяляцкага па атрыманні сродкаў. Такім чынам, выснова суда аб тым, што пералічаныя Бяляцкаму сумы з`яўляюцца яго ўзнагародай, няправільная.
Адвакат таксама адзначыў, што пры вынясенні прыгавору былі выкарыстаны недапушчальныя доказы і не даследаваны шэраг дакументаў, у прыватнасці ліст Міністэрства юстыцыі Літвы аб тым, што перададзеныя беларускаму боку звесткі пра банкаўскі рахунак Бяляцкага з`яўляюцца няправільнымі і несапраўднымі.
На гэтай падставе адвакат папрасіў прыгавор адмяніць, а крымінальную справу ў дачыненні да Бяляцкага — спыніць.
У сваю чаргу пракурор Кірыл Чубкавец заявіў, што суд даследаваў усе магчымыя доказы. Паводле яго слоў, Бяляцкі ведаў пра неабходнасць плаціць падаткі з атрыманых сум і свядома гэтага не рабіў. Таму, лічыць Чубкавец, касацыйная скарга Бяляцкага задавальненню не падлягае.
Суд пайшоў у дарадчы пакой для вынясення рашэння.
Мінскі гарадскі суд не задаволіў касацыйную скаргу Алеся Бяляцкага, пакінуўшы ў сіле прыгавор суда Першамайскага раёна. Рашэнне судовай калегіі абвясціў суддзя Уладзімір Сцяпурка.
24 лістапада суд Першамайскага раёна прызнаў Бяляцкага вінаватым ва ўтойванні даходаў у асабліва буйным памеры і прыгаварыў яго да 4,5 года пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму з канфіскацыяй маёмасці. Апрача таго, Бяляцкі павінен выплаціць дзяржаве ў якасці кампенсацыі 757 млн. 526 тыс. 717 рублёў (каля 90 тыс. долараў). У такую суму суд ацаніў "урон, нанесены злачынствам", і дзяржпошліну, якую павінен выплаціць абвінавачаны.
18 студзеня гэта сума была пералічана жонкай Бяляцкага Наталляй Пінчук на рахунак суда Першамайскага раёна. Грошы сабраны грамадскасцю з надзеяй на тое, што кампенсацыя ўрону паўплывае на рашэнне Мінгарсуда, які змякчыць прыгавор праваабаронцу.
Напярэдадні разгляду касацыйнай скаргі Бяляцкага РГА "Беларускі Хельсінкскі камітэт" (БХК) накіраваў у Мінгарсуд экспертнае заключэнне па справе праваабаронцы. Заключэнне дадзена ў межах працэдуры amicus curiae, якая выкарыстоўваецца праваабаронцамі як інструмент удасканалення прававой сістэмы. Такія даследаванні праваабарончыя арганізацыі практыкуюць як магчымасць выкласці суду сваё нейтральнае меркаванне.
"Лічым, што прыгавор незаконны і падлягае адмене, а справа — спыненню, — сказана ў заключэнні БХК. — Для прызнання Бяляцкага вінаватым ва ўчыненні гэтага злачынства неабходна было даказаць, што грашовыя сродкі, пералічаныя на яго рахункі, адкрытыя на тэрыторыі банкаў-нерэзідэнтаў, з`яўляюцца яго асабістым даходам, з якога ён павінен быў выплаціць падаходны падатак".
На думку праваабарончай арганізацыі, "у матэрыялах крымінальнай справы адсутнічаюць, а судом не здабыты доказы, якія бясспрэчна даказвалі б, што грашовыя сродкі, пералічаныя ахвяравальнікамі на рахункі Бяляцкага за мяжой, з`яўляюцца яго асабістым даходам". "Выснова суда аб тым, што згаданыя грашовыя сродкі з`яўляліся асабістым даходам Бяляцкага, заснаваныя на меркаваннях", — зазначае БХК.
БХК падкрэслівае, што, згодна з беларускім заканадаўствам, абвінаваўчы прыгавор не можа быць заснаваны на меркаваннях, а сумненні ў абгрунтаванасці выстаўленага абвінавачання тлумачацца на карысць абвінавачанага.
Віцэ-прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі правоў чалавека, кіраўнік закрытага ўладамі праваабарончага цэнтра "Вясна" Алесь Бяляцкі быў затрыманы ў Мінску 4 жніўня і адразу ж узяты пад варту. Падставай для крымінальнага пераследу сталі звесткі пра яго замежныя банкаўскія рахункі, перададзеныя ў Мінск чыноўнікамі Літвы і Польшчы ў межах двухбаковых пагадненняў аб прававой дапамозе.
Бяляцкі сваёй віны не прызнае і ў судзе заявіў, што яго крымінальная справа палітычна матываваная. Як патлумачыў праваабаронца, грошы, што паступалі на яго рахункі, выкарыстоўваліся ў якасці дапамогі для грамадзян Беларусі, чые правы былі парушаныя. Банкаўскія рахункі былі адкрытыя за мяжой, таму што беларускія ўлады неаднаразова адмаўлялі праваабаронцам у рэгістрацыі іх арганізацыі.
49-гадовы Бяляцкі ўтрымліваецца ў следчым ізалятары Жодзіна. Міжнародная дэмакратычная грамадскасць, кіраўніцтва Еўрасаюза, ЗША і шэрагу іншых краін лічаць яго палітзняволеным і патрабуюць ад афіцыйнага Мінска вызвалення праваабаронцы.
